تفاوت جوش و تبخال تناسلی چیست؟ تشخیص جوش از تبخال تناسلی

تفاوت جوش و تبخال تناسلی در چیست؟

تفاوت اصلی میان جوش و تبخال تناسلی در عامل ایجادکننده ضایعه است. عامل ایجاد تبخال تناسلی زنان، ویروس هرپس سیمپلکس است و با ظهور خوشه‌ای تاول‌های حاوی مایع شفاف که پس از پاره شدن به زخم‌های دردناک تبدیل می‌شوند و با علائمی نظیر سوزش و خارش همراه است.

در حالی که جوش‌های تناسلی معمولا ناشی از انسداد منافذ پوست یا باکتری‌های فولیکولیت هستند، به صورت تکی و با سر سفید یا سیاه ظاهر می‌شوند، فاقد ماهیت ویروسی و واگیردار جنسی بوده و علائم سیستمیک یا گزگز پیش‌آگهی‌دهنده ندارند.

در ادامه، تفاوت جوش و تبخال تناسلی را از زوایای مختلف، بررسی خواهیم کرد:

تفاوت‌ در علائم دیداری جوش و تبخال تناسلی

جوش‌ها، برآمدگی‌های قرمز رنگ و گرد هستند که با چرک سفید رنگ و یا شکل پاپول پر شده‌اند. در مقابل تبخال تناسلی، معمولا به صورت برآمدگی‌های خوشه‌ای با اشکال مختلف هستند. برآمدگی‌های ناشی از تبخال معمولا با مایع شفاف یا زرد رنگ که ناشی از عفونت ثانویه است، پُر شده‌اند و اغلب تبدیل به زخم می‌شوند.

شما ممکن است سال‌ها با تبخال تناسلی زندگی کنید بدون آنکه علائمی تجربه کنید ولی هنگامی که تبخال تناسلی عود کند، علائم زیر را تجربه خواهید کرد:

• تاول‌های ریز و دردناک پر از مایع شفاف
• امکان ظهور تبخال در ناحیه مقعد
• ظاهر شدن تبخال در دهان
• سردرد
• بدن‌درد
• تورم غدد لنفاوی
• تب بالای ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر
• درد یا گزگز در پاها
• تاول‌های که به صورت خوشه‌ای ظاهر می‌شوند.
• تاول‌ها معمولاً نرم و اسفنجی احساس می‌شوند.

در مقابل، جوش‌ها معمولا سفت هستند و ممکن است پر از چرک سفید باشند که در تماس با هوا تیره می‌شود. اگر خراشیده یا تحریک شوند، ممکن است خونریزی کنند یا مایع سفید غلیظی از آنها خارج شود.

از آنجا که جوش‌ها در منافذ پوست تشکیل می‌شوند، در عمق پوست به نظر می‌رسند و فقط زمانی برجسته می‌شوند که پر از چرک شوند. جوش‌ها ممکن است خارش یا تحریک ایجاد کنند، اما معمولا دردناک نیستند مگر اینکه به آنها فشار وارد شود یا اینکه به جوش‌های ندولوکیستیک مبتلا شوید.

این برآمدگی‌ها معمولا به سرعت ناپدید می‌شوند و در صورت باقی ماندن اثر، فقط رد کوچکی به جا می‌گذارند، اما جوش‌های ندولوکیستیک اسکار یا زخم به جا می‌گذراند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر متوجه وجود یک برآمدگی یا زخم غیرعادی در ناحیه تناسلی خود شدید، آن را به دقت بررسی کنید. بسیاری از برآمدگی‌ها مانند جوش‌ها یا موهای زیرپوستی بی‌ضرر هستند و خودبه‌خود برطرف می‌شوند ولی برخی از زائده های پوستی می‌توانند نشان‌دهنده یک عفونت یا مشکل زمینه‌ای دیگر باشند.

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، حتما به یک متخصص زنان یا متخصص اورولوژی مراجعه کنید:

• زخم‌ها یا تاول‌های دردناک، ماندگار یا عود کننده
• برآمدگی‌هایی که طی چند هفته بهبود نمی‌یابند یا با گذشت زمان بدتر می‌شوند
• قرمزی، تورم یا ترشحات چرکی با بوی نامطبوع
• احساس سوزن‌سوزن شدن، سوزش یا خارش قبل از ظاهر شدن برآمدگی‌ها
• علائم شبه‌آنفلوانزا مانند تب، تورم غدد لنفاوی یا بدن‌درد
• بروز مکرر جوش در یک ناحیه خاص
• ترشحات غیرعادی از واژن یا آلت تناسلی همراه با برآمدگی یا زخم
• سابقه رابطه جنسی محافظت‌نشده یا احتمال مواجهه با عفونت مقاربتی

چه تفاوتی در علت ایجاد تبخال و جوش وجود دارد؟

تفاوت بنیادین در علت ایجاد این دو ضایعه در نوع عامل بیماری‌زا نهفته است؛ به این معنا که تبخال تناسلی یک عفونت ویروسی ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس است که از طریق تماس مستقیم منتقل شده و در سیستم عصبی فرد پنهان می‌ماند.

در حالی که جوش‌های تناسلی یا همان فولیکولیت معمولا نتیجه واکنش التهابی پوست به باکتری‌هایی مانند استافیلوکوک، قارچ‌ها یا انسداد فولیکول‌های مو و غدد چربی به دلیل اصطکاک، تعریق و پوشیدن لباس‌های تنگ است و ارتباطی با ویروس‌های مقاربتی ندارد.

جوش‌های ناحیه تناسلی زمانی ایجاد می‌شوند که چربی، سلول‌های مرده پوست و باکتری‌ها، فولیکول مو را مسدود کنند. عوامل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد جوش در ناحیه تناسلی شوند، از جمله:

• موهای زیرپوستی؛ زمانی اتفاق می‌افتد که موهای اصلاح یا کنده شده به داخل پوست برگردند و باعث التهاب شوند. این مشکل در موهای ضخیم و فر بیشتر دیده می‌شود.
• لباس‌های تنگ؛ اصطکاک و عرق محبوس شده می‌تواند منافذ پوست را مسدود کند و جوش ایجاد کند.
• عرق و رطوبت؛ رطوبت زیاد می‌تواند باعث رشد باکتری‌ها شود و جوش ایجاد کند.
• خاراندن یا دستکاری جوش؛ این کار می‌تواند باکتری‌ها را به لایه‌های عمیق‌تر پوست برده و وضعیت را بدتر کند.
• تغییرات هورمونی؛ عواملی مانند بلوغ، قاعدگی یا بارداری می‌توانند باعث تولید بیشتر چربی در پوست شوند.
• داروها؛ برخی داروها مانند قرص‌های پیشگیری از بارداری و استروئیدها می‌توانند باعث بروز جوش شوند.
• استرس؛ می‌تواند بر هورمون‌ها تأثیر گذاشته و جوش‌ها را تشدید کند.

اما تبخال تناسلی توسط ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) ایجاد می‌شود. این بیماری یک عفونت مقاربتی است و از طریق رابطه جنسی و تماس مستقیم پوستی، منتقل می‌شود.

این بیماری‌ها چگونه تشخیص داده می‌شوند؟

جوش‌ها معمولا از طریق معاینه بصری پوست تشخیص داده می‌شوند. پزشک انواع ضایعات پوستی مانند جوش‌های سرسیاه، سرسفید یا پاپول‌ها و میزان گستردگی آن‌ها را در صورت، سینه یا کمر ارزیابی می‌کند. آزمایش خون معمولا ضروری نیست اما در صورت مشاهده علائم عدم تعادل هورمونی یا نیاز به کشت باکتریایی برای رد عفونت، ممکن است درخواست شود.

در مقابل، تبخال تناسلی از طریق معاینه فیزیکی توسط پزشک قابل تشخیص است. در مواردی که زائده پوستی به صورت بصری قابل تشخیص نباشد، پزشک از روش هایی مانند نمونه برداری از زائده، تست PCR یا آزمایش خون برای تشخیص ویروس HSV و تبخال تناسلی استفاده می‌کند.

تفاوت درمان تبخال تناسلی با انواع جوش چیست؟

درمان تبخال تناسلی بر پایه مصرف داروهای ضدویروسی خوراکی یا موضعی مانند آسیکلوویر جهت مهار تکثیر ویروس، کاهش شدت علائم و جلوگیری از عود بیماری استوار است.

اما درمان جوش‌های تناسلی، شامل استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای ضدالتهابی موضعی برای رفع عفونت باکتریایی، بهبود التهاب و گاهی اصلاح بهداشت فردی است و داروهای ضدویروسی در درمان آن‌ها هیچ‌گونه اثربخشی ندارند.

در ادامه، هر کدام را به تفکیک بررسی خواهیم کرد:

درمان جوش چگونه است؟

برای درمان جوش، از روش‌های زیر معمولا استفاده می‌شود:

• تمیز نگه داشتن ناحیه با صابون ملایم و بدون عطر
• خودداری از دستکاری یا ترکاندن جوش
• خشک نگه داشتن جوش
• پوشیدن لباس‌های گشاد
• استفاده از کرم‌های ضدجوش یا ضد التهاب
• استفاده از کمپرس گرم چند بار در روز تا زمانی که جوش باز شده و بهبود یابد.

اگر جوش‌های ناحیه تناسلی دردناک، بزرگ و قرمز هستند یا به صورت مکرر عود می‌کنند، برای معاینه و آزمایش بیماری‌های مقاربتی به دکتر زنان مراجعه کنید.

درمان تبخال تناسلی به چه صورت است؟

درمان قطعی برای تبخال تناسلی وجود ندارد. علائم به خودی خود بهبود می‌یابند، اما تاول‌ها ممکن است مجددا ظاهر شوند.

درمان فوری و اولیه تبخال تناسلی

برای درمان در اولین ابتلا و و در عود بیماری برای کاهش شدت علائم، داروی ضد ویروس آسیکلوویر برای جلوگیری از تشدید علائم تجویز می‌شود که باید مصرف این دارو را ظرف ۵ روز پس از ظهور علائم شروع کنید.

سه داروی اصلی که معمولا برای درمان علائم تبخال تناسلی استفاده می شوند عبارتند از: آسیکلوویر (Zovirax)، فامسیکلوویر ( Famvir) و والاسیکلوویر ( Valtrex). همه این داروها به شکل قرص مصرف می‌شوند. در موارد شدیدتر ممکن است از داروی آسیکلوویر به صورت داخل وریدی استفاده شود.

چگونه از ابتلا به تبخال تناسلی و جوش پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از ابتلا به تبخال تناسلی نیازمند رعایت اصول ایمنی جنسی نظیر استفاده مداوم از کاندوم، پرهیز از تماس پوستی مستقیم با ضایعات فعال شریک جنسی و داشتن رابطه جنسی تک‌همسرانه است.

در حالی که جلوگیری از جوش‌های تناسلی با حفظ بهداشت فردی، پوشیدن لباس‌های زیر نخی و گشاد، اجتناب از اصطکاک و تعریق بیش از حد و استفاده از تیغ‌های تمیز یا اپیلاسیون اصولی برای جلوگیری از آسیب به فولیکول‌های مو انجام می‌شود.

جوش‌ها ممکن است به دلایل مختلف ناگهانی ظاهر شوند، بنابراین پیشگیری کامل از آنها دشوار است. ولی رعایت موارد زیر تا حد بسیار زیادی از بروز آن ها جلوگيری می‌کند.

• به طور منظم، به ویژه پس از تعریق شدید دوش بگیرید.
• از لباس‌ زیر نخی و گشاد استفاده کنید.
• برای اصلاح موهای زائد، از کرم اصلاح و تیغ تیز استفاده کنید و در جهت رشد موها اصلاح کنید.
• ناحیه تناسلی را تمیز و خشک نگه دارید.
• از مالش شدید یا دستکاری جوش‌ها خودداری کنید.

برای پیشگیری از تبخال تناسلی، به نکات زیر توجه کنید:

• از روابط جنسی پرخطر خودداری کنید.
• در هر بار رابطه جنسی حتما از کاندوم استفاده کنید.
• آزمایش‌های تشخیص بیماری های مقاربتی را به صورت دوره‌ای انجام دهید و در صورت نیاز، درمان را کامل کنید.
• در صورت ابتلا به تبخال تناسلی، شرکای جنسی خود را مطلع کنید تا مراقبت های لازم را انجام دهند.
• اگر خودتان علائم بیماری دارید یا با فردی که علائم دارد در تماس هستید، دست‌های خود را مرتب بشویید.
• زمانی که شریک جنسی شما زخم‌های فعال دارد، از رابطه جنسی خودداری کنید. کاندوم ممکن است تمام زخم ها را نپوشاند، بنابراین خطر انتقال ویروس وجود دارد.

خطرات و عوارض تبخال تناسلی در مقابل جوش؛ چه تفاوتی بین آنها وجود دارد؟

عوارض جوش معمولا خفیف هستند، در حالی که عوارض تبخال شدیدترند.

عوارض ناشی از جوش شایع نیستند، اما در صورت بروز ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• عفونت
• جای زخم دائمی
• تیره‌شدن یا تغییر رنگ پوست
• افسردگی یا اضطراب ناشی از ظاهر پوست

تبخال تناسلی معمولا باعث مشکلات جدی نمی‌شود ولی در موارد نادر ممکن است منجر به عوارض زیر شود:

• جای زخم دائمی
• تیره‌شدن یا تغییر رنگ پوست
• ذات‌الریه
• التهاب گلو
• التهاب مغز
• التهاب پرده‌های مغز یا نخاع
• التهاب قرنیه
• از دست‌دادن بینایی در اثر تبخال چشمی
• هپاتیت ب

توصیه‌ای از دارو دات کام به شما

در صورت مشاهده هرگونه زائده و برآمدگی در ناحیه تناسلی خود، آن را به دقت بررسی کنید. اگر برآمدگی‌ها طی چند روز از بین نرفتند یا بدتر شدند، حتما برای بررسی بیشتر و دقیق‌تر به پزشک مراجعه کنید.

برآمدگی‌های ناشی از جوش معمولا به‌ سادگی قابل تشخیص هستند و مشکل جدی ایجاد نمی‌کنند اما اگر بهبود نیابند یا وضعیتشان بدتر شود، ممکن است نشانه یک مشکل پوستی جدی تر باشند که باید درمان شود.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

 آیا تبخال تناسلی همان جوش است؟

خیر، تبخال تناسلی یک عفونت ویروسی ناشی از ویروس هرپس سیمپلکساست، در حالی که جوش معمولا ناشی از التهاب باکتریایی فولیکول مو یا انسداد منافذ پوست است.

اصلی‌ترین تفاوت ظاهری تبخال و جوش چیست؟

تبخال معمولا به صورت خوشه‌ای از تاول‌های حاوی مایع شفاف و دردناک ظاهر می‌شود اما جوش اغلب به صورت تک‌تک، با سر سفید و چرکی یا سر سیاه و بدون مایع شفاف دیده می‌شود.

 آیا جوش تناسلی مسری است؟

خیر، جوش‌های تناسلی مسری نیستند و از طریق تماس جنسی منتقل نمی‌شوند اما تبخال تناسلی به شدت مسری است.

 آیا تبخال تناسلی بدون تاول هم می‌تواند منتقل شود؟

بله، ویروس تبخال می‌تواند حتی در زمانی که علائم ظاهری مانند تاول وجود ندارد، منتقل شود. هرچند خطر انتقال در زمان فعال بودن ضایعه بیشتر است.

آیا درمان جوش برای تبخال مؤثر است؟

خیر، آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای درمان جوش بر روی ویروس هرپس اثری ندارند و درمان تبخال نیازمند داروهای ضدویروسی خاص مانند آسیکلوویر است.

چگونه می‌توان تشخیص قطعی داد که ضایعه تبخال است یا جوش؟

تشخیص قطعی تنها با معاینه بالینی ممکن نیست و نیازمند انجام آزمایش‌های تخصصی مانند کشت ویروس، تست PCR یا تست خون برای تشخیص آنتی‌بادی‌های ویروس هرپس است.

 آیا فشار دادن یا ترکاندن تبخال یا جوش توصیه می‌شود؟

خیر، ترکاندن هر دو نوع ضایعه توصیه نمی‌شود زیرا در تبخال باعث انتشار ویروس و تشکیل زخم ثانویه و در جوش باعث عفونت باکتریایی و ایجاد اسکار می‌شود.

آیا امکان همزمان داشتن تبخال و جوش در ناحیه تناسلی وجود دارد؟

بله، امکان وجود همزمان هر دو ضایعه در ناحیه تناسلی وجود دارد و تشخیص صحیح در این شرایط توسط پزشک اهمیت دوچندان می‌یابد.